Manat (anlam ayrım)
Manat, aşağıdaki anlamlara gelebilir:
- Manat, Azerbaycan’da kullanılan eski para birimi
- Yeni Manat, Azerbaycan’da 1 Ocak 2006′dan itibaren kullanılan para birimi
- Manat, Türkmenistan’da kullanılan para birimi
- Manat, Arap mitolojisinde bir tanrıça
Kaydi para
Günümüzde özellikle gelişmiş ülkelerde bankacılığın gelişmesine paralel olarak, maaş ve ücretler bankalar aracılığıyla ödenmekte ve fertler üzerlerinde çok az nakit para tutarak, tüm paralarını bankalardaki hesaplarında tutmayı yeğlemektedirler.Paraları bankada olan kişiler yaptıkları alış-veriş sonucunda yapmaları gereken ödemelerini çekle, kredi kartıyla ya da virman yoluyla yapmaktadırlar.Bu ödeme şekilleri para fonksiyonu gördüğünden, bu paraya Kaydi para denilmektedir.Kaydi para yatırılmasında, para fonksiyonunu gören çek veya kredi kartları değil, bankadaki hesabın bizzat kendisidir.
Drahmi
| Drahmi |
|---|
| 1 Drahmi |
Drahmi, Yunanistan’ın eski para birimidir. Yunanistan’ın Avrupa Birliği’ne katılımıyla artık ulusal para olarak kullanılmamaktadır.
Antik dönemden son döneme kullanılma biçimi ve bazı değerler söyledir:
- 6 obolos = 1 drahmi
- 100 drahmai = 1 mina
- 6000 drahmi = 1 talent (Atina standartı)
Drahmi Antik Roma’da da M.Ö. 3. yüzyıl’a dek kullanıldı.
Arabistan ekonomisinde bilinen kullanım biçimi dirhem (Arapçası, درهم), İslam öncesi zamanlarda da, Bizans’ta da kullanıldı.
Avârız Vakfı
Avârız Vakfı, Osmanlı’da bir bölgeden alınan özellikle nakdî avârıza karşı o yerin hayırseverlerinden veya zenginlerinden para toplamak suretiyle vergilerin ödenmesi için kurulmuş para vakıflarıdır.
Bu vakıfların geliri ile halka bir mükellefiyet yüklenmeden avârız ödenmiştir. Az bir miktar faiz karşılığı borç para isteyenlere de borç verilmiştir. Vergilerin ödenmediği yıllarda veya vergilerden artan para ile mahallî amme hizmetleri, yardımlaşma gibi amaçlar için de kullanılmıştır.
Dinar (para)
Dinar, genellikle Arap ülkelerinde kullanılan para birimidir. Her bir dinar diğerinden farklıdır, bağımsızdır, her ülkenin kendi merkez bankası tarafından kontrol edilir.
- Bahreyn
- Cezayir
- Cezayir Dinarı, Cezayir’in para birimidir. 2006 yılının ilk günlerinde, resmî kurda 1 Amerikan Doları: 72 Cezayir Dinarıdır (DA).
- Irak
- Irak Dinarı, Irak devletinin kuruluşundan ABD işgaline kadar geçen sürede kullanılan ve başa geçen her liderin üzerine kendi resmini bastırdığı, uluslararası alanda fazla bir değeri olmayan, kağıt boyutu olarak çok büyük olan, son olarak da, genelde yeşil ve gri renklerde bastırılan para birimi.
- Kuveyt
- Libya
- Makedonya
- Sırbistan
- Sudan
- Tunus
- Ürdün
Kuruş
Kuruş önceden guruş, birçok ülkede farklı zaman dilimlerinde kullanılmış para birimi.
Osmanlı Dönemi Guruş
Bretton Woods sistemi
Bretton Woods sistemi, II. Dünya Savaşı sırasında Temmuz 1944′te ABD’nin küçük bir kasabası olan Bretton Woods’da toplanan Birleşmiş Milletler Para ve Finans konferansında ortaya çıkan iktisadi sistemdir.
Bretton Woods uluslararası para idare sistemi, dünyanın önde gelen devletleri arasındaki ticari ve finansal işlemlerde uyulması gereken kuralları belirler. Bu sistem , dünya tarihinde ilk kez, bağımsız ulus-devletlerin kendi aralarında ortak bir parasal düzen üzerinde anlaşmaları sonucunda uygulamaya konulmuştur.
Uluslararası para sisteminin kurallarını belirleyen bu anlaşma, Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) kurulmasına karar vermiştir. Bu kurumlar, 1946′da, yeterli sayıda ülke anlaşmayı imzalayınca faaliyete geçmiştir.
Bu sistemin getirilmesini isteyen ABD’nin önerilerini ünlü ekonomist Keynes sunmuştur. Bu konferansta altına dönüştürülebilen eden tek para biriminin dolar olmasına, diğer para birimlerinin değerlerinin de dolara göre ayarlanmasına karar verilmiştir.
Tüm para birimlerinin dolara endeksli olması zamanla piyasalarda gerilim yaratmış ve 1971′de ABD’nin doları altına endekslemekten vazgeçtiğini açıklamasıyla sistem çökmüştür. Ortaya çıkan bu krizin en önemli sebebi ABD dışındaki ülkelerde dolar miktarının artması ve bu sebeple doların değerinin düşmesidir.
Para arzı
Para arzı, bir ekonomide dönen toplam para miktarıdır. Para arzı M1 ve M2 denen 2 araçla ölçülür. M1 (Money 1) ekonomideki nakit para, vadesiz mevduat ve çeklerin toplamıdır. M2 (Money 2) ise M1’e ek olarak tasarruf ve kısa dönem vadeli mevduatların toplamıdır. Eğer bir ekonomide para arzı çok artarsa faiz oranı düşerken enflasyon oranının yükseldiği görülür. Aksi takdirde ekonomide para arzının azalması durumunda ise faiz oranlarının yükseldiği, fiyatların ve üretimin azaldığı görülür. Bu durum işsizliğe ve üretim kapasitesinin yetersiz kullanılmasına yol açar.
Tenga
Tenga, Orta Asya’da çeşitli dönemlerde genel para birimi olarak kullanılmış, Sultan Abdülaziz döneminde Kaşgar’da Sultan adına bastırılan gümüş paradır.
1874 - 1878 yılları arasında basılan paranın bir yüzünde “Abdülaziz Han Tarih”, diğer yüzünde ise “Duri be Latif Kaşgar Tarih” yazmaktadır.
Günümüzde Kazakistan’da para birimi olarak ise tenge kullanılmakrtadır.
Harezm Tengesi
Harezm Tengesi, 1873 yılına kadar Hive Hanlığı’nda kullanılmış olan para birimidir.
10 falus (on Tenge kuruşu) değerinde olan Harezm Tengesi 1873 yılında Rus İmparatorluğu’nun bölgeyi işgali ile yerini Rus Rublesi’ne bırakmıştır.
1918 yılından 1924 yılında Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunda kadar hanlığın bağımsız olduğu bir dönemde bu para birimi yeniden kullanılmıştır. 1924 yılında 1 Ruble, 5 Tenge olarak değerlendirilmiştir.
Next Page »